लक्ष्मण ढकाल
प्रमुख
भकुन्डे स्वास्थ्य चौकि
स्वाइन फ्लू एक खतरनाक भाइरस हो । जुन सुँगुरको
कारण फैलिने गर्दछ। सबैभन्दा पहिले यसको संक्रमण सन २००९ मा मेक्सिकोमा देखिएको थियो।
यस लाई कतै-कतै सुँगुर ज्वरो पनि भन्ने गरीन्छ र यो रोग फैलाउन मुख्यतया ४ प्रकारका
भाइरसहरु जिम्मेबार हुन्छन।
·
H1N1
·
H1N2
·
H3N2 र
·
H3N1
जस मध्ये एच १ एन १
(H1N1) जुन सबैभन्दा खतरनाक र सक्तिसालि भाइरस हो । एच१एन१ को सक्रमण फैलाउनको लागि
सुँगुर जिम्मेवार मानिएको छ र इन्फुएन्जा भाइरस जस्तै हुने भएकोले यसको बोलचालको नाम
स्वाइन फ्लु भएको हो । हाल स्वाइन फ्लुलाई मौसमी रुघाखोकी कै रुपमा लिने गरिए पनि यो
कहिले काहि कडा रुपमासमेत देखिदै आएको छ । यसको संक्रमण भएको एकदेखि सात दिनसम्ममा
स्वाइनफ्लुको को लक्षण देखिन सक्छ । लक्षण देखिएको एक दिन अघि करिव आठ दिनसम्म यो भाइरसको संक्रमण अरुमा सर्ने
खतरा हुन्छ ।
सर्ने तरिका
यो रोग स्वाइन फ्लु
मौसमी रुघा–खोकी
(इन्फुएन्जा) को भाइरस जस्तै स्वास प्रस्वासको माध्यमले एक व्यक्तिबाट अर्कोमा फैलिन्छ
। सुँगुर को सम्पर्कमा नियमित रहिरहने मानिसहरुमा सुँगुर बाट यो भाईरस सर्ने गर्दछ।
त्यस पछी स्वाइन फ्लू प्रभावित व्यक्तीहरुको सम्पर्कमा आउँदा हावाबाट सर्ने गर्दछ ।
स्वाइनफ्लुको विषाणु सामान्य रुघाखोकीजस्तै फैलिन्छ । रोगीले कुरा गर्दा, खोक्दा वा
हाँच्छिउ गर्दा विषाणु युक्त स-साना पानीको नदेखिने कण वातावरणमा फैलिन्छ । यस बाहेक
घर वा सार्वजनिक स्थानमा दिनहुँ उपयोगमा आउने वस्तुमा समेत विषाणु हुन सक्छन् । ढोकाको
हेन्डिल, टी।भी।को रिमोट कन्ट्रोल, हात राखेर हिँडने रेलिङ, बसको गेटमा भएको हेन्डिल,
कम्प्युटरको कि-बोर्ड, आदि सतहमा विषाणु घन्टौं जीवित रहन सक्छन् ।
लक्षणहरु
स्वाइन फ्लुमा रुघाखोकी जस्तै लक्षणहरु
देखिन्छन । ति लक्षणहरुमा:
·
नाकवाट
पानी वग्नु,
·
हाच्छिउँ
आउनु,
·
खोकी
लाग्नु,
·
तिव्र
ज्वरो देखिनु,
·
औषधि
खादासमेत ज्वरो नघटनु
·
पखाला
लाग्नु,
·
वान्ता
हुनु,
·
घाँटीमा
खसखस लाग्नु र
यो बढ्दै जानु,
·
तिव्र
टाउको दुखाई,
·
मांसपेसी
दुख्नु
·
धेरै
बढी थकाइ लाग्नु,
आदि पर्दछन ।
यो रोगको प्रकोप निम्नानुसारका
ब्यक्ति तथा समुह बुढापाका, ५ वर्ष मुनिका बालवालिका, गर्भवती महिला, मुट, फोक्सो,
मृगौला, दम, पार्किन्सन्स, मधुमेही, स्नायु सम्वन्धि रोग भएकाहरु र कमजोर रोग प्रतिरोधक
क्षमता भएकाहरुमा बढि देखिने भएकाले अझ बढि
सजग हुनुपर्दछ ।
बच्ने उपायहरु
·
यो रोगबाट
बच्नको निमित्त निम्नकुराहरुमा बिषेश ध्यान पुर्याउनुपर्छ :
·
धेरै मानिसको
भिँडभाड नबस्ने ।
·
रुघाखोकीलागेको
मान्छे संग टाढै बस्ने ।
·
हाच्छिउँ
गर्दा खोक्दा टिस्यु पेपर वा
सफा रुमालले नाकलाई
छोप्ने र छोप्दा
प्रयोग भएका सामग्रीको
उचित व्यवस्थापन गर्ने,
त्यस्ता वस्तु राम्ररी धोएर
तथा सुकाएरमात्र पुन:
प्रयोग गर्ने । खोक्दा
तथा हााच्छिउँ गरेपछि
साबुन–पानीले राम्ररी
हात धुने ।
·
हात नमिलाउने
अंगालो नमार्ने ।
·
संक्रमित
क्षेत्र नजाने जानुपर्दा उच्च सतर्कता अपनाउने ।
·
मुखमा
मास्क लगाएर हिंड्ने ।
·
साबुन
पानीले हात धुने ।
·
आफनो
घर, अफिसको ढोका
ह्यान्डल, कि वोर्ड,
मेचलाई सफा राख्ने
।
·
स्वाईन
फ्लुको सम्भाबित संक्रमण भएको ब्याक्ती लाई छिटो भन्दा छिटो नजिकैको अस्पताल वा स्वास्थ्य
चौकिमा पुर्याउने ।
·
शरिरमा
पानी र लवणको
कमी हुन नदिन
निरन्तर पानी र
तरल पदार्थ खाने
।
