लक्ष्मण ढकाल
हिल स्वस्थ्य चौकि
www.facebook.com/blogger.laxman
उच्चरक्त्चाप एक बिस्वब्यापि स्वस्थ्य समस्याको रुपमा देखा परेकोछ । बिस्वका झण्डै ५०% , ६० बर्ष उमेर पुगेका मानिशहरु यसको सिकार बनिसकेका छन। यो रोग समान्यतया पाको उमेरमा देखिने भयतापनि आजाकल जिबनसैलिमा आयको परिवर्तनका कारण सबै उमेर समुहमा बिकाराल रुपमा देखिदै आएको छ । बिश्वका २०% युवाहरुमा उच्च रक्तचाप भयको कुरा बिभिन्न अध्यानबाट पुस्टि भएको छ। यस बर्ष पनि आज अर्धात् MAY 17 तारिकका दिन बिश्व उच्च रक्तचाप दिवस "आफ्नो ब्लड प्रेसरको स्थिति थाहा पाउ" '’Know Your Blood Pressure" भन्ने मुल नाराका साथ मानाईदै छ ।
हिल स्वस्थ्य चौकि
www.facebook.com/blogger.laxman
उच्चरक्त्चाप एक बिस्वब्यापि स्वस्थ्य समस्याको रुपमा देखा परेकोछ । बिस्वका झण्डै ५०% , ६० बर्ष उमेर पुगेका मानिशहरु यसको सिकार बनिसकेका छन। यो रोग समान्यतया पाको उमेरमा देखिने भयतापनि आजाकल जिबनसैलिमा आयको परिवर्तनका कारण सबै उमेर समुहमा बिकाराल रुपमा देखिदै आएको छ । बिश्वका २०% युवाहरुमा उच्च रक्तचाप भयको कुरा बिभिन्न अध्यानबाट पुस्टि भएको छ। यस बर्ष पनि आज अर्धात् MAY 17 तारिकका दिन बिश्व उच्च रक्तचाप दिवस "आफ्नो ब्लड प्रेसरको स्थिति थाहा पाउ" '’Know Your Blood Pressure" भन्ने मुल नाराका साथ मानाईदै छ ।
उच्च रक्तचाप भन्नले सिस्टोलिक् ब्लाड प्रेसर(Systolic Blood Pressure) १४० mm of Hg र डयस्टोलिक ब्लाड प्रेसर (Diastolic Blood Pressure) ८० mm of Hg भन्दा बढि हुनु लाइ बुझिन्छ । मानिसको सामान्य ब्लड प्रेसर १२०/८० हुन्छ। उच्च रक्तचापको ९७% काअरक् तत्वहरु अझै पनि अनबिज्ञ छ। अन्य कारक तत्वमा बिलासि जिबनसैलि, रक्सि तथा चुरोतको सेवन मोतोपना, गर्भवति अवस्था मृगौला तथा पिसाब् रोगहरु आदि रहेका छन्।
उच्च रक्ताचाप् हुदा मनिशमा टाउको भरि हुने सामान्य देखि कडा रुपमा टाउको दुख्ने जिझिने, रिगाटा लाग्ने जस्ता समस्या सुरुम देखा पर्दछन् । यदि लामो समयसम्म औसाधि सेवन नगरेको खन्डमा मृगौला तथा मस्तिस्क लाइ खराब् गरि फेलरको अवस्थामा ल्याउदछ। यसको समयमै परिक्षण गरि सजक् हुनु निकै नै जरुरि छ ।
यसको उपचार्को दुइ तरिकाले गरिन्छ् प्रथमत आउसधि बिन गरिने उपचार पध्धति (Non pharmacological Treatment) जसमा १ तौलम कमि लयाउनु , २ रक्सिको सेवन् नगर्ने, ३ खानामा नुनको मात्रा घताउने, ४ खानामा पोटसिएमको(Potacium) मत्रा नियन्त्रण गर्ने, ५ चुरोट सेवन नगर्ने, ६ दिन्मा कम्तिमा पनि ३० मिनेट सारिरिक ब्याम गर्ने आदि । यसको उपचारको अर्को पातो भनेको औसधि प्रयोग् गरेर गरिने उपचार हो । समान्यतया उच्च रक्तचापको औसधिको सेवन पछि जिबन्भरि नै सेवन् गर्नु पर्ने हुन सक्छ यदि बिचैम औसधि लिन छोडेमा समस्या झन बिकराल बन्दै जान्छ । आउसधिको सेवन् गरेर मत्रै पनि यदि जिवन् सैलिमा परिवर्तन् ल्याउन सकियन भने ब्लड् प्रेसर नियन्त्रण नहुने सभावना निकैनै उच्च हुन्छ। औसधिको सेवनले उच्च रक्तचापका कारणले हुने मस्तिकघात हृदयघात र दिर्घ मृगौला रोग हुन बाट बचाउछ। यसको रोकथामको लागि तौल नियन्त्रण, दैनिक सारिरिक ब्याम, नुन र रक्सिको सेवनम सवधानि, खानामा पोटासियमको मात्रा बृद्धि खानामा मासुजन्य बस्तुको कम प्रयोग र प्रसस्त सग्पात तथा फल्फुलको प्रयोग आदि रहेका छन् ।
उच्च रक्ताचाप् हुदा मनिशमा टाउको भरि हुने सामान्य देखि कडा रुपमा टाउको दुख्ने जिझिने, रिगाटा लाग्ने जस्ता समस्या सुरुम देखा पर्दछन् । यदि लामो समयसम्म औसाधि सेवन नगरेको खन्डमा मृगौला तथा मस्तिस्क लाइ खराब् गरि फेलरको अवस्थामा ल्याउदछ। यसको समयमै परिक्षण गरि सजक् हुनु निकै नै जरुरि छ ।
यसको उपचार्को दुइ तरिकाले गरिन्छ् प्रथमत आउसधि बिन गरिने उपचार पध्धति (Non pharmacological Treatment) जसमा १ तौलम कमि लयाउनु , २ रक्सिको सेवन् नगर्ने, ३ खानामा नुनको मात्रा घताउने, ४ खानामा पोटसिएमको(Potacium) मत्रा नियन्त्रण गर्ने, ५ चुरोट सेवन नगर्ने, ६ दिन्मा कम्तिमा पनि ३० मिनेट सारिरिक ब्याम गर्ने आदि । यसको उपचारको अर्को पातो भनेको औसधि प्रयोग् गरेर गरिने उपचार हो । समान्यतया उच्च रक्तचापको औसधिको सेवन पछि जिबन्भरि नै सेवन् गर्नु पर्ने हुन सक्छ यदि बिचैम औसधि लिन छोडेमा समस्या झन बिकराल बन्दै जान्छ । आउसधिको सेवन् गरेर मत्रै पनि यदि जिवन् सैलिमा परिवर्तन् ल्याउन सकियन भने ब्लड् प्रेसर नियन्त्रण नहुने सभावना निकैनै उच्च हुन्छ। औसधिको सेवनले उच्च रक्तचापका कारणले हुने मस्तिकघात हृदयघात र दिर्घ मृगौला रोग हुन बाट बचाउछ। यसको रोकथामको लागि तौल नियन्त्रण, दैनिक सारिरिक ब्याम, नुन र रक्सिको सेवनम सवधानि, खानामा पोटासियमको मात्रा बृद्धि खानामा मासुजन्य बस्तुको कम प्रयोग र प्रसस्त सग्पात तथा फल्फुलको प्रयोग आदि रहेका छन् ।
No comments:
Post a Comment